Wicemarszałek Krzysztof Bosak w Elektrowni Rybnik. Pyta o wcześniejsze wyłączenia bloków i umowę społeczną [WIDEO]

Wizyta odbyła się w momencie, gdy przyszłość czterech pozostałych bloków węglowych Elektrowni Rybnik jest przedmiotem dyskusji politycznej i społecznej. Zgodnie z aktualnym harmonogramem blok nr 5 został wyłączony z końcem sierpnia 2026 roku. Blok nr 8 ma zakończyć pracę od 1 stycznia 2027 roku, natomiast bloki nr 6 i 7 – od 1 kwietnia 2028 roku.

Bosak pyta o umowę społeczną

Jednym z głównych argumentów przedstawionych przez Krzysztofa Bosaka były zapisy tzw. umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego.

W punkcie 9 załącznika do porozumienia wskazano, że funkcjonowanie Elektrowni Rybnik w oparciu o węgiel kamienny ma być zapewnione do 2030 roku. Jednocześnie w 2029 roku przewidziano analizę możliwości dalszego funkcjonowania elektrowni.

Bosak zwracał uwagę, że przy obecnym harmonogramie wyłączeń analiza przewidziana na 2029 rok będzie prowadzona już w warunkach, w których wszystkie obecne bloki węglowe mają zostać wycofane z eksploatacji.

– To jest literalnie sprzeczne z porozumieniami, które zostały zawarte w roku dwudziestym – mówił podczas konferencji Krzysztof Bosak.

Polityk wskazywał również na szerszy problem dotyczący wiarygodności zawieranych przez państwo porozumień.

– Jak nic nie warte są kartki papieru, na których spisuje się porozumienia z rządem. I to niezależnie, czy to jest rząd PiS-u, czy Platformy – stwierdził.

To stanowisko polityków Konfederacji nie jest jednak tożsame ze stanowiskiem PGE i resortu odpowiedzialnego za nadzór nad spółką. W odpowiedzi na wcześniejsze pytania dotyczące przyszłości Elektrowni Rybnik wskazywano, że decyzje o wyłączeniach są podejmowane z uwzględnieniem bezpieczeństwa dostaw energii, potrzeb Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz zasadności ekonomicznej dalszego utrzymywania poszczególnych jednostek.

Ciąg dalszy pod wideo

PGE wskazuje na ekonomię

Według informacji przedstawionych przez resort, PGE GiEK analizowała sytuację finansową Elektrowni Rybnik. Skumulowane wyniki oddziału za lata 2020–2025 były ujemne, a projekcje finansowe na lata 2026–2029 również wskazywały na brak rentowności jednostek węglowych. Spółka analizowała także warianty konwersji bloków na inne paliwa, jednak – według przedstawionych danych – nie wykazały one odpowiedniej opłacalności.

Co istotne, harmonogram wyłączeń był już wcześniej zmieniany. Pierwotnie zakładano wycofanie bloku nr 5 od 1 lipca 2026 roku, bloku nr 8 od 1 stycznia 2027 roku, a bloków nr 6 i 7 od 1 lipca 2027 roku. Później terminy przesunięto. Obecnie bloki nr 5 i 8 mają zostać wycofane od 1 stycznia 2027 roku, a bloki nr 6 i 7 od 1 kwietnia 2028 roku. W przypadku bloku nr 5 doszło już jednak do wyłączenia z końcem sierpnia 2026 roku.

PGE argumentuje, że późniejsze utrzymywanie jednostek oznaczałoby konieczność ponoszenia dodatkowych nakładów, między innymi na remonty i przeglądy, przy jednoczesnym utrzymywaniu kosztów funkcjonowania oddziału.

Spór o ETS i koszty produkcji energii

Podczas konferencji Bosak zakwestionował również sposób przedstawiania kosztów produkcji energii z elektrowni węglowych. Jego zdaniem w analizach należy uwzględniać również koszty stałe oraz wpływ opłat za emisję CO2, czyli systemu ETS.

– Jeżeli byśmy uwzględnili także koszty stałe, jeżeli byśmy do ceny nie narzucali ETS-u narzuconego przez Unię Europejską, konkurencyjność elektrowni węglowych wyglądałaby zupełnie inaczej – przekonywał.

Polityk odniósł się również do przyszłego miksu energetycznego w Rybniku. Krytycznie ocenił kierunek zakładający zastępowanie części mocy węglowych jednostkami gazowymi.

– Węgiel możemy wydobywać sami. Gaz musimy importować – mówił Bosak.

W Rybniku powstają nowe jednostki gazowe

Transformacja Elektrowni Rybnik zakłada jednocześnie budowę nowych mocy gazowych. PGE realizuje budowę bloku gazowo-parowego o mocy 882 MW. Umowa na jego budowę została zawarta w 2023 roku, a wartość samego kontraktu na realizację inwestycji określono wówczas na około 3 mld zł netto, bez wieloletniej umowy serwisowej. PGE wskazuje, że jednostka ma zastąpić cztery wyłączane bloki węglowe o łącznej mocy 900 MW.

Spółka planuje również budowę drugiej jednostki gazowej w Rybniku. Ma to być elektrownia szczytowa w technologii OCGT o mocy około 600 MW. PGE zapowiadała zakończenie tej inwestycji w 2029 roku. Jednostka ma służyć m.in. do stabilizacji pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego przy rosnącym udziale odnawialnych źródeł energii.

Bosak podczas konferencji zestawiał koszty modernizacji istniejących bloków węglowych z wydatkami potrzebnymi na budowę nowych jednostek gazowych. PGE z kolei wskazuje, że transformacja rybnickiej elektrowni ma zastąpić wycofywane moce nowymi, niskoemisyjnymi źródłami.

Będzie interwencja poselska

Krzysztof Bosak zapowiedział złożenie wraz z Łukaszem Koladą i działaczami Konfederacji interwencji poselskiej dotyczącej Elektrowni Rybnik. Pytania mają dotyczyć m.in. kosztów produkcji energii, funkcjonowania Rynku Mocy, kosztów ETS, ekonomiki dalszej pracy bloków oraz realizacji zapisów umowy społecznej.

Temat przyszłości rybnickiej elektrowni był w ostatnich miesiącach podejmowany również przez innych polityków. W czerwcu 2026 roku interpelację w tej sprawie złożył Michał Woś, pytając m.in. o zgodność planowanych wyłączeń z zapisami umowy społecznej oraz wpływ wyłączenia bloków 5–8 na bezpieczeństwo energetyczne.

Po konferencji Bosak i Kolada mieli spotkać się z dyrekcją Elektrowni Rybnik. Przedmiotem rozmów miały być przyszłość zakładu oraz konsekwencje planowanej transformacji.

Dyskusja o Elektrowni Rybnik obejmuje więc kilka różnych kwestii: interpretację zapisów umowy społecznej, ekonomiczną opłacalność dalszej eksploatacji bloków węglowych, koszty modernizacji, rozwój nowych mocy gazowych oraz bezpieczeństwo energetyczne. Ostateczny harmonogram wyłączeń jest przy tym powiązany z uruchamianiem nowych jednostek i warunkami funkcjonowania krajowego systemu elektroenergetycznego.