Miliony z Unii na pogórnicze tereny Rybnika. Powstanie ścieżka na hałdzie i nowy system retencji wody

Łączna wartość obu projektów przekracza 53 mln zł, a znaczną część tej kwoty stanowi wsparcie z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji oraz budżetu państwa. Inwestycje mają nie tylko poprawić jakość przestrzeni zdegradowanych przez działalność górniczą, ale również zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców i stworzyć nowe miejsca rekreacji.

Hałda „Rymer” zmieni się w teren edukacyjno-rekreacyjny

Pierwszy projekt dotyczy hałdy po byłej kopalni „Rymer” w dzielnicy Niedobczyce. Miasto Rybnik przejęło ten teren w 2023 roku od Spółki Restrukturyzacji Kopalń, a teraz planuje nadać mu zupełnie nową funkcję.

Celem inwestycji jest dokończenie rekultywacji hałdy i przekształcenie jej w przestrzeń przyjazną mieszkańcom oraz środowisku. Jednym z najważniejszych elementów projektu będzie budowa ścieżki edukacyjnej prowadzącej od podnóża aż na szczyt hałdy. Trasa ma prezentować zarówno naturalne procesy zachodzące na terenach poprzemysłowych, jak i działania człowieka wspierające odbudowę przyrody.

Po zakończeniu prac mieszkańcy będą mogli legalnie korzystać z przygotowanych części terenu, poznając jednocześnie historię miejsca i zachodzące tam przemiany.

Zakres prac obejmie wiele elementów

W ramach zagospodarowania hałdy zaplanowano szeroki zakres robót. Teren zostanie oczyszczony z porzuconych odpadów, a istniejąca roślinność zostanie objęta działaniami pielęgnacyjnymi. Przewidziano także wprowadzenie nowych gatunków roślin oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się gatunków inwazyjnych.

Projekt zakłada również:

• budowę zbiornika retencyjnego pomiędzy parkiem Czempiela a hałdą,
• stworzenie pawilonu edukacyjnego z zapleczem i toaletą,
• wykonanie drogi wewnętrznej wraz z parkingiem,
• budowę schodów terenowych od strony parku Czempiela,
• wyznaczenie ścieżek dla pieszych, także z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami,
• przygotowanie wejścia na szczyt hałdy,
• montaż ławek, koszy, tablic edukacyjnych oraz elementów edukacyjnych,
• wykonanie oświetlenia ścieżek i wybranych elementów zagospodarowania.

Realizacja projektu zaplanowana jest na lata 2027–2029 w formule „projektuj i buduj”. Całkowita wartość inwestycji wynosi 22,37 mln zł, a przyznane dofinansowanie to ponad 15,14 mln zł.

Lepsza ochrona przed wodą na granicy Rybnika i Radlina

Drugi projekt obejmuje poprawę gospodarki wodnej na terenach znajdujących się pod wpływem dawnej działalności górniczej. Inwestycja będzie realizowana wspólnie przez Rybnik, Radlin, Spółdzielnię Mieszkaniową „Orłowiec” oraz Rybnicką Spółdzielnię Mieszkaniową.

Głównym celem zadania jest ograniczenie ryzyka podtopień poprzez uporządkowanie systemu odprowadzania i retencjonowania wód opadowych oraz roztopowych.

Na terenie Rybnika, w rejonie osiedla przy ul. Morcinka w dzielnicy Niewiadom, powstanie nowy system odwodnienia obejmujący między innymi kolektory, skrzynki rozsączające oraz zbiorniki bioretencyjne.

Z kolei w Radlinie zaplanowano budowę kolejnych elementów infrastruktury wodnej, w tym otwartego zbiornika pomiędzy ul. Puszkina i Sokolską, przepływowego zbiornika retencyjnego pomiędzy ul. Narutowicza i Puszkina oraz przebudowę rowu prowadzącego do zbiornika retencyjnego.

Nowe rozwiązania mają pozwolić na bardziej skuteczne zarządzanie wodami opadowymi i zmniejszyć ryzyko zalewania terenów zamieszkałych przez mieszkańców obu miast.

Transformacja terenów pogórniczych nabiera tempa

Projekt dotyczący gospodarki wodnej będzie realizowany w latach 2026–2027 również w formule „projektuj i buduj”. Jego wartość wynosi ponad 30,83 mln zł, natomiast wysokość przyznanego dofinansowania to prawie 28,96 mln zł.

Oba przedsięwzięcia zostały wsparte w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027 i działań skierowanych na rekultywację terenów poprzemysłowych oraz poprawę stosunków wodnych na obszarach oddziaływania kopalń.

Inwestycje pokazują, że tereny przez lata związane z przemysłem wydobywczym mogą zyskać nowe funkcje – służyć mieszkańcom, przyrodzie oraz poprawie bezpieczeństwa lokalnych społeczności.