Biblioteka – przestrzeń, która buduje wspólnotę i inspiruje do czytania

Biblioteka jako „miejsce trzecie”

W spotkaniu wzięło udział niemal 100 specjalistów z różnych placówek bibliotecznych. Wspólnie podkreślano, że współczesna biblioteka to nie tylko zbiór książek, lecz przede wszystkim „bezpieczne miejsce trzecie” – przestrzeń otwarta, w której każdy może znaleźć swoje miejsce, rozwijać pasje i nawiązywać kontakty społeczne.

Dr Artur Madaliński, dyrektor Biblioteki Śląskiej, zauważył, że narzędzia wypracowane przez ostatnie pięć dekad przestają wystarczać, a pracownicy bibliotek muszą być obecni tam, gdzie „bije puls dzisiejszego świata”. Biblioteka staje się oazą bezpieczeństwa, miejscem budowania wspólnoty i odzyskiwania równowagi, tzw. „miejscem trzecim”.

Panele dyskusyjne – refleksja i wymiana doświadczeń

Podczas konferencji poruszono kilka istotnych tematów:

• „Gdzie ta młodzież? Gdzie ci mężczyźni? Jak ich przyciągnąć do bibliotek?”
Panel prowadzony przez Martę Kowalewską obejmował prezentacje Magdaleny Wieder (Racibórz), Karoliny Basiak (Częstochowa) oraz Aleksandry Zawalskiej-Hawel (Żory), w których uczestnicy dzielili się doświadczeniami dotyczącymi angażowania młodszych i mniej aktywnych grup społecznych.

• „Przestrzeń bezpieczna, czyli biblioteki ratują świat. Przyroda i środowiska wykluczone”
Agnieszka Witczak (Jastrzębie-Zdrój) i Paulina Rzymanek (Rybnik) omawiały działania edukacyjne i czytelnicze w zakładach karnych oraz działania skierowane do osób wykluczonych społecznie.

• „Miejsca, do których się przychodzi. Biblioteka jako miejsce budowania wspólnoty”
Panel moderowany przez dr Barbarę Englender z rybnickiej biblioteki poświęcony był doświadczeniom bibliotek z Gliwic, Tychów i Karwiny-Frysztatu w tworzeniu przestrzeni sprzyjającej integracji lokalnych społeczności.

Dodatkowo dr Artur Madaliński przedstawił działania Biblioteki Śląskiej w kierunku przekształcenia jej w „miejsce trzecie”, a dyrektorka rybnickiej biblioteki, Aleksandra Klich, opowiedziała o tworzeniu przestrzeni „czułej na świat i uważnej na potrzeby odwiedzających”.

Biblioteka w liczbach – aktywność i wpływ na społeczność

Konferencja była także okazją do pokazania wpływu rybnickiej biblioteki na lokalną społeczność. W 2025 roku w Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rybniku wypożyczono prawie 430 tys. książek – o 4 tys. więcej niż w roku poprzednim. Zorganizowano ponad 1300 wydarzeń, w których wzięło udział niemal 27 tys. mieszkańców Rybnika.

Współpraca i patronat

Patronat nad konferencją objęły Biblioteka Śląska oraz Miasto Rybnik. Spotkanie pozwoliło na wymianę doświadczeń, refleksję nad wyzwaniami współczesnych bibliotek i integrację środowiska bibliotekarzy, którzy wspólnie poszukują sposobów na rozwój życia czytelniczego i budowanie silnych lokalnych wspólnot.

Konferencja pokazała, że biblioteka to nie tylko miejsce książek, ale przede wszystkim przestrzeń, która inspiruje, edukuje i integruje społeczność, stając się prawdziwym centrum życia kulturalnego i społecznego miasta.